Czy można ograniczyć prawo emerytów i rencistów do świadczeń z ZFŚS?

Pracodawca nosi się z zamiarem zmiany w regulaminie ZFŚS, skutkiem której emeryci i renciści – byli pracownicy zakładu pracy nie byliby już uprawnieni do otrzymywania dofinansowania z tytułu tzw. wczasów pod gruszą. Pojawia się jednak zarzut, że to dyskryminacja. Czy w jakiś sposób pracodawca mógłby uzasadnić taką zmianę, aby nie została ona uznana za niezgodną z przepisami?

Regulamin ZFŚS nie może zawierać postanowień wyłączających emerytów i rencistów – byłych pracowników z prawa do ubiegania się o przewidziane w tym dokumencie świadczenia lub usługi. I to niezależnie od argumentów, którymi pracodawca chciałby uzasadniać wprowadzenie takich postanowień.

Krąg osób uprawnionych do korzystania ze środków wyasygnowanych przez pracodawcę na działalność o charakterze socjalnym jest ściśle określony w art. 2 ustawy o ZFŚS. W myśl tego przepisu, osobami uprawnionymi do korzystania z ZFŚS są:

• pracownicy oraz członkowie ich rodzin,
• emeryci i renciści – byli pracownicy zakładu oraz członkowie ich rodzin.
• osoby, którym zakład pracy przyznał prawo korzystania ze świadczeń ZFŚS w regulaminie gospodarowania zasobami socjalnymi.

Regulamin nie może pozbawić uprawnień

Każda z wymienionych osób, w tym emeryci i renciści – byli pracownicy, mogą korzystać ze wszystkich form wsparcia przewidzianych w regulaminie ZFŚS – na zasadach w nim określonych. A zatem jeśli przedmiotowy akt normatywny zawiera postanowienia, w myśl których część środków ZFŚS jest przeznaczana np. na tzw. wczasy pod gruszą, to nie można wyłączyć możliwości ubiegania się o to świadczenie przez niektóre uprawnione osoby (np. przez emerytów lub rencistów – byłych pracowników).

Odrębne postanowienia – sprzeczne z ustawą o ZFŚS

Podsumowując, w regulaminie ZFŚS (ani żadnym innym akcie wewnątrzzakładowym) pracodawca nie może zastrzec, że uprawnienie do konkretnych świadczeń czy ulgowych usług pokrywanych z ZFŚS jest przewidziane tylko dla jednej grupy beneficjentów funduszu socjalnego. Byłoby to niezgodne z przepisami ustawy o ZFŚS.

Podstawa prawna:

• art. 2, art. 8 ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1316 ze zm.).

Mariusz Pigulski
ekspert Portalu Kadrowego